Örüntü Tanımaya Giriş

Hemen hiçbir eleştirel düşünme eğitimi kaynağında örüntü tanıma diye bir konu bulamıyoruz. Bu terim çoğunlukla yazılım geliştirme, kalıtım ve psikoloji alanlarında karşımıza çıkıyor. Ben bilinçli düzeyde geliştirilmiş bir örüntü tanımanın eleştirel düşünmenin bir parçası olduğunu, eleştirel düşünmeyi bir eğitim alanı olarak düşünmeye başladıktan sonra anladım. Elde ettiğim bulguları bilgim ve anlatım gücüm yettiği kadarıyla paylaşmaya çalışacağım. Standart bir ders olmadığı için, hatta bu bir “ders” bile olmadığı için el yordamıyla, doğaçlama ilerliyorum. Bu yüzden bu çalışmayı daha sonra geliştirebilmem için geribildiriminiz önemli. Eğer bu sayfalarda yeniyseniz ve eleştirel düşünmeye giriş yazılarını okumadıysanız okumanızı ve sonra bu yazıya dönmenizi öneririm.

Yazıyı pdf olarak indirebilirsiniz (13 sayfa): İndir

Okumaya devam et “Örüntü Tanımaya Giriş”

Sedat Peker Bir Gazetecidir

Sedat Peker’in varlığı eleştirel medya okuryazarı olmak isteyenler için bir nimet. Çünkü basın özgürlüğünün ne demek olduğunu Sedat Peker üzerinden kolayca anlayabiliriz. Kendisi aslında bir gazetecidir. Halkın karşısına çıkıp halkın bilmediği şeyleri açıklıyor. Bu, bildiğimiz anlamıyla haber, basının yaptığı şeydir. Can alıcı nokta şudur: Okumaya devam et “Sedat Peker Bir Gazetecidir”

NFT Nedir? (eleştirel gözle)

Çok zengin kişilerin günlük yaşamlarının çalışan kesim insanlarınınkinden önemli bir farkı var ki neredeyse hiç kimsenin söz ettiğini görmedim. Yıllar önce bir röportajında Nihat Genç’in teğet geçtiğini, hatta belki ancak sıyırıp geçtiğini duymuştum ama gerisini duymadım. Bu kişiler parayla, ev işleriyle, çocuğun dersleriyle falan kaygılanmazlar. Bizi kuşatan gelecek ve güvenlik kaygısı bu kişilerde bulunmaz. Bu yüzden zihinleri ve gönülleri bizim anlamakta zorlanacağımız kadar farklı düşlerle, hırslarla, heveslerle doludur. Bu tıpkı doymuş kişinin yiyeceklere ilgi duymayışına benzer. Tok, açın halinden anlamaz ama pek söylenmediği gözden kaçan, açın da tokun halinden anlamadığıdır. Tok, açın aklına bile gelmeyen şeylere yönelir. Okumaya devam et “NFT Nedir? (eleştirel gözle)”

“Doğrulama” Siteleri Nasıl Dezenformasyon Yapar: Bill Gates ve Aşılar Örneği

2021’de dünya ülkelerinin haydut yöneticileri “Korona aşısız” kalmasın diye anayasa tanımadan bastırırlarken, “bilimin ışığında” yürüyen fikri, vicdanı, irfanı hüphür doktorlar da onlara yardım ve yataklık ederken, muhalif haber ve yorum siteleri çoktandır Bill Gates’in aşılarla nüfus azaltma planından söz ederken, bu bilginin sosyal medyada yayılmasını ve ciddiye alınmasını önlemek amacıyla arka arkaya haberler yapılmaya başladı. Bunlardan birini örnek olarak kısaca inceleyeceğim. Okumaya devam et ““Doğrulama” Siteleri Nasıl Dezenformasyon Yapar: Bill Gates ve Aşılar Örneği”

Düşünme Eğitiminde De Bono’nun CORT Yöntemi

Dr. Birsel AYBEK’in Örneklerle Düşünme ve Eleştirel Düşünme kitabı 2010 yılında basılmış. Yazarın çocuklara yönelik ve düşünme eğitimi konulu başka kitapları var. Kitapta ülkemizde de bilinen Edward De Bono’nun Altı Şapkalı Düşünme ve CORT eğitim modelleri özetlenmiş. CORT, düşünme eğitimi alanında en çok kullanılan yöntem. ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya, Japonya ve Venezuela’da kullanılıyor. Kitapta CORT modelindeki on ders kısaca açıklanıyor ve örnekler veriliyor. Bölümü şöyle bitiriyor yazar:

“Öğretmenler yukarıdaki 10 derse yönelik etkinlikleri sınıfta gerek işledikleri konularla gerekse güncel problemlerle ilişkilendirerek öğrencilere hem eleştirel düşünme becerileri kazandırıp hem de dersi onlar için daha zevkli hale getirebilirler.”

Şimdi adım adım bunu yapmayı deneyeceğim. Konu anlatımı kitaptan, örnekler benden. Örneklerimi beğenmeseniz de konuyu anlarsınız. Kendi örneklerinizi de bulabilir, sınıfta veya arkadaşlar arasında tartışabilirsiniz. Düşünmeyi gerçekten öğrenmek veya öğretmek istiyorsanız “ters” örneklerden çekinmeyin. 

Okumaya devam et “Düşünme Eğitiminde De Bono’nun CORT Yöntemi”

Basında Ukrayna Dezenformasyonu

Rusya, Ukrayna’nın ABD ve NATO yanlısı hükümetini devirmek için 24 Şubat’ta askeri saldırı başlattı. Birkaç video haberini inceleyeceğiz. Böyle bir yazı yazmak istemiyordum ama her savaşta olduğu gibi dezenformasyonun büyüklüğünü görünce yazmak zorunda hissettim. Okumaya devam et “Basında Ukrayna Dezenformasyonu”

Bir Tartışma Bütün Farklı Görüşleri İçermeyebilir

Kanadalı ve Amerikalı kamyon şoförlerine Covid iğnesi olma zorunluluğu getirilmesi üzerine şoförler Kanada’da yolları kapatıp hükümetin geri atmasını beklemeye başladılar. Kanada başbakanı kamyon şoförlerini olağanüstü hal ilan edip anayasayı askıya almakta tehdit etti. Muhalifler bunun Kanada tarihinde çok ender (ikinci kez olacak) görülen bir şey olduğuna dikkat çekip başbakanı en küçük bir zorluk durumunda kılıcı çekmekle suçladılar.

Buradan çıkarılacak bir ders var. Okumaya devam et “Bir Tartışma Bütün Farklı Görüşleri İçermeyebilir”

Zihin Açıcı Yazı

Eleştirel düşünür olmak isteyenlerin en değerli sermayesi zihnidir. Onu canı gibi korumalıdır. Modern yaşam bilinci örten, farkındalığı azaltan, eleştirel düşünmenin, zihinsel canlılığın önüne geçen, kişiyi sürünün birbirine benzeyen koyunları gibi edilgen, etkisiz ve yeri doldurulabilir bir nesneye çeviren pek çok bastırıcısı vardır. Bu bastırıcıları tanımak onlardan sakınmak için yararlı olacaktır. Bu yazıyı bunların çoğunu deneyimlemiş ve zararına tanık olmuş biri olarak yazıyorum. Okumaya devam et “Zihin Açıcı Yazı”