COVID-19 Salgınından Bir Kaç Eleştirel Düşünme Dersi

Saçmalığa Doyduk

Akıl almaz biçimde parkları, kıyı şeritlerini yasaklayan valiler, belediye başkanları, üniversite kampüslerindeki açık gezinti yerlerini kapatan rektörler, mantıksız zorlamalarla sakinlere sıkıntı veren huzurevi ve öğrenci yurdu yöneticileri ve bunlara soracak olsak suçu atacakları merkezi hükümet… Hepsi de ne kadar eleştirel düşünebildiklerini gösterdiler. Mantık, deneyim, matematik gibi koşullara tepki vermeyen, öngörülemeyen davranışları var. Çelişkili davranışlarından birkaçını listeliyorum. Sizin ekleyecekleriniz varsa yazın. Okumaya devam et

Film Okuması: Alien Filmleri

Prometheus (2012)

Filmin özgün öyküsü özetle şu: Yeryüzünde yaşamı başlatan, “mühendis” dedikleri uzaylılarmış. Mühendislerin yurdunda yaşamı kim başlatmış, o konuya girilmiyor. Mühendisleri bulacaklarını umdukları yıldız sistemine araştırma yolculuğu yapmak için Peter Weyland bir bilimadamları takımı oluşturuyor. Vardıkları gezegende kafalarındaki sorulara beklemedikleri yanıtlar alıyorlar. Kendilerinden hoşnut olmayan bir mühendisle ve ayrıca öldürücü bir maddeyle yüz yüze gelip canlarını kurtarmaya ve kaçmaya çalışıyorlar. Okumaya devam et

Arşivden Seçmeler – 4

Richard Dawkins’in Tanrı Yanılgısı Kitabından Safsata Örnekleri

Ülkemizde de çok okunan, bir sürü baskı yapan, okul kütüphanelerine bile giren bu kitapta bolca çarpıtma, safsata ve dezenformasyon var. Yararlı bir okuma olabilir ama her kitapta olduğu gibi, eleştirel okunduğunda. Burada kısaca alıntılamaya uygun olan safsatalardan ve kasıtlı yanıltmacalardan bir kaçını sunacağım. Okumaya devam et

Sözcükler – 8: Sözcük Seçimine Dikkat

Anlamı Aynı Olduğu Halde Adı Değiştirilen Kavramlar

Bunlar çoğunlukla yapmacık, zorlama sözcük örnekleridir. Safsatalar konusunda değinmiştim, eleştirel okuryazarın sözcük seçimiyle okuyucunun duygularını etkileme girişimine dikkat etmelidir. Aşağıdakiler en bilinen zorlama örnekleridir.

Eylemci yerine “aktivist”. 12 Eylül 1980 darbesinin zihinsel travmasının ürünüdür. Basın eylemci sözcüğünü yalnızca olumsuz anlamda, barışı bozan eylemciler için kullanmakta ısrarcı olunca sözcük lekelenmiş oldu. Bugün hem sevimli, hem de apolitik görünmek isteyenler eylemci yerine aynı anlamdaki İngilizce aktivist sözcüğüne sığınıyorlar (belki politika sözcüğünün anlamına da değinmemiz gerekiyor). “Ülkücü” sözcüğünün başına da aynı şanssızlık gelmiş, yerine tıpatıp anlamlı Fransızca “idealist” sözcüğü kullanılmaya başlamıştır. Okumaya devam et

Film Okuması: Süpermen Filmleri

Süpermen’in yaratıcısı olan Jerry Siegel Litvanya göçmeni bir Amerikan Yahudisidir. İlk çizeri olan Joe Shuster da Amerikan Yahudisidir. Yaratıcıları ona örtülü bir Yahudi kimliği vermişlerdir. Uzak bir gezegenden gelmiş olması, Yahudilerin uzak ülkelerden göçmelerini simgeler. Asıl gezegeni olan Kripton’un patlaması, Kudüs Tapınağı’nın yıkılmasını simgeler. Üstün güçleri olması, Yahudilerin üstün insanlar olduklarına inanmalarını simgeler. Zaman zaman uyum sorunu çekmesi, çoktan ölmüş olan babasıyla ve ölmüş bilgelerle iletişime geçebilmesi, göğsündeki S harfinin elmas biçiminde olması gibi nitelikleri Yahudi geleneğinin yansımasıdır. Kafasını dinlemek ve ölmüşlerle konuşmak için geldiği Buz Şatosu, mezarlığın ve havranın simgesidir. Gerçek adı olan Kal-El, İbranice bir türetmedir. İlk başlarda örtülü olan bu kimliğini Nazi Almanya’sının propaganda bakanı Joseph Goebbels dile getirdiğinde ciddiye alınmamış, adamın Anti-Semitliğine verilmiştir. Ama aradan geçen yıllarda iddianın doğru olduğu kabul edilmiştir. Bu iddialar bir Yahudi yazar tarafından Yahudi gazetesinde yazılmış olan “Hollywood’un Süper Kahramanlarının Çoğu Yahudi” başlıklı şu makalede itiraf edilmektedir: salom.com.tr/haber-103864-los_superheros_de_hollywood_son_lo_mas_judios.html (arşiv: http://archive.is/bTmei) Okumaya devam et