Devede Kulak

(İng. fallacy of the beard /continuum fallacy)

Bir savı, konuyu saptırma ve karşısındakini şaşırtacak şekilde sunmak yoluyla yapılan hatalı çıkarımlara Şaşırtma Safsataları deniyor. Bu grupta da yedi değişik safsata var: Devede Kulak Safsatası, Siyah-Beyaz Safsatası, Kanıt Zorunluluğu Safsatası, Felaket Tellallığı, İmalı Soru Safsatası, Çok Sorulu Safsata, Sınırlı Seçenek Safsatası.

Bir savın kabulünü sağlamak için sava uymayan ayrıntıların hiçbir farklılık yaratmayacağını ve en küçük bir önem taşımadığını savunmaktan oluşan hatalı çıkarıma devede kulak safsatası diyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta önemsiz gösterilen olgunun yeterince sıklıkta yinelendiğinde önemli duruma gelmesidir. İngilizcede “sakal safsatası” denir. Sakalın kaç beyaz kıl sonrasında beyaz sakala döneceği söylenemediğinden dolayı ‘bir kıl bütün sakalı beyaz yapmaz’ önermesi safsata olarak değerlendirilir; adını buradan almıştır.

“Anayasayı bir kere delmekle bir şey olmaz.”

Bu sav, kötü bir şey olması için anayasayı kaç kez delmek gerekeceği sorusunun sayısal bir yanıtının olmamasından beslenmektedir.

“Bir tencere kızartma yağını lavaboya döktüm diye balıkların soyu mu tükenecek?”

Bir tencere yağ kuşkusuz denizleri kirletmeyecektir ancak bu herkesin atık yağı lavaboya boşaltması durumunda bile denizlerin temiz kalacağı anlamına gelmez.

“Üç aylık cenin insan sayılıyor ise bir günlük zigot da insan sayılmalıdır.”

Bu uslamlamaya göre döllenmemiş sperm veya yumurta hücresinin de insan sayılması gerekir. Bu çıkarım insan olmayan canlıdan insana geçiş noktasının belirsizliğini kötüye kullanmaktadır.