Yanlış Yön

(İng. wrong direction /confusing cause and effect)

Etki ve tepki arasındaki ilişkinin ters çevrilmesi hatasıdır.

“Basketbol boy uzatır.”

Boyu uzun olanlar basketbola yönelir.

“Yatak sayısının artması turizm gelirini artırdı.”

Turizm gelirinin artması yatak sayısını artırdı.

“Marka ve model çeşitliliği otomobil satışlarının artmasında etken.”

Otomobil satışları arttığı için ithalatçılar daha çok marka ve model ithal ediyorlar.

İstatistik verileri bilinçsizce veya çarpıtılarak sunulduğunda da nedenselliğin yönü tersmiş gibi sunulabilir:

“Yapılan çalışmaya göre iki çocuklu ailelerde boşanma oranı yüzde otuz daha düşük.”

Bu basit ve ham istatistik veriye dayanarak okur ikinci çocuğun boşanmayı engellediğine inanmaya yönlendirilebilir. Oysa belki de nedensellik ters yönlüdür, evliliğini sürdürebilen çiftler ikinci ve üçüncü çocuğa sahip oluyorlardır.